Chorobyonline.pl

Twoja baza wiedzy o chorobach

Wyszukaj w katalogu
Wyszukaj w serwisie

Wyszukaj po literze

A B C D E F G H J K L M N O P R S T W U Z

📖

Katalog chorób

Choroby skóry (13)

Gruźlica skóry (Tbc)

0

Gruźlica skóry może występować jako jedyna ale też może ona towarzyszyć gruźlicy płuc lub innych narządów wewnętrznych (1).

Gruźlicę skóry: toczniową, rozpływną, brodawkującą, wrzodziejącą lub też w postaci rozsianej wywołuje prątek gruźliczy – Mycobacterium tuberculosis, przeważnie typu ludzkiego, rzadziej typu zwierzęcego. Gruźlica skóry pojawia się z reguły u osób, które chorowały na gruźlicę narządów wewnętrznych. Zakażenie rozprzestrzenia się za pomocą dróg krwionośnych, chłonki (czyli limfy) lub przez bezpośrednią styczność z osobą chorą.

Do zakażenia dochodzi zwykle drogą zewnątrzpochodną a w miejscu przerwania ciągłości skóry powstaje odczyn poliferacyjny lub zapalnowysiękowy (2). Gruźlica skóry może prezentować różny obraz kliniczny (od brodawek, guzków i ognisk grudkowo nekrotycznych aż do owrzodzeń i ropni), a także naśladować wiele chorób. Nieznacznie częściej dotyczy mężczyzn, a ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, odwrotnie niż u kobiet.

Rozpoznanie

Wczesne rozpoznanie choroby umożliwia pełne wyleczenie u ponad 90% chorych. W przypadku gruźlicy skóry, uwagę będzie zwracało owrzodzenie lub zmiana przypominająca brodawkę, która powstaje w miejscu wniknięcia prątków (3). Tbc skóry, będąca po kile drugim świetnym naśladowcą wielu innych schorzeń dermatologicznych, stwarza ogromne trudności diagnostyczne (4).

Postacie klinicznie gruźlicy skóry

1. Gruźlica wrzodziejąca skóry

Gruźlica wrzodziejąca skóry – nazwą tą określa się 3 postacie kliniczne gruźlicy skóry, w których głównym i pierwotnym objawem jest owrzodzenie:

  1. gruźlica wrzodziejąca pierwotna, występująca u niemowląt i małych dzieci, które pierwszy raz zetknęły się z gruźlicą – w miejscu wniknięcia zarazka wytwarza się owrzodzenie, po pewnym czasie ulegają powiększeniu okoliczne węzły chłonne.
  2. gruźlica wrzodziejąca z nadkażenia występuje u osób o wysokiej odporności, które uległy superinfekcji – owrzodzenie na twardym podłożu naciekowym z powiększeniem okolicznych węzłów chłonnych, przypominać może kiłową zmianę pierwotną.
  3. gruźlica wrzodziejąca z samonadkażenia występuje u osób z ciężką rozpadową gruźlicą narządów wewnętrznych. Zakażenie następuje przez wydobywającą się przez otwory naturalną wydzielinę obfitującą w prątki gruźlicy, stąd najczęstsze umiejscowienie owrzodzeń w tej postaci to błona śluzowa jamy ustnej, wargi, ujście cewki moczowej i skóra w otoczeniu odbytu.

2. Gruźlica toczniowa

Gruźlica toczniowa charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem z licznymi nawrotami. Występuje głównie w następstwie infekcji drogą kropelkową błony śluzowej nosa, skąd proces szerzy się na skórę twarzy. Lokalizuje się często na twarzy i szerzy się na obwód zajmując błony śluzowe jamy ustnej i nosa. Zmiany skórne złożone są z tzw. guzków toczniowych (miękkich, żółtobrunatnych). Rozpoczyna się w dzieciństwie i pozostawia po sobie owrzodzenia, a następnie rozległe nierówne blizny, w obrębie których proces może ulec wznowieniu, a po latach – jako późne powikłanie – może rozwinąć się rak kolczystokomórkowy skóry.

3. Gruźlica brodawkująca skóry

Będąca często następstwem zakażenia prątkiem typu bydlęcego zdarzają się też przypadki zakażenia w czasie wykonywania sekcji (tzw. brodawka patologa). Brodawkowaty, rogowaciejący wykwit, szerzący się obwodowo (początkowo może przypominać pospolitą brodawkę, od której różni się tylko naciekiem zapalnym u podstawy). Długotrwałe i nasilone zmiany mogą doprowadzić do rozległych zniekształceń. W sąsiedztwie może występować stan zapalny naczyń i węzłów limfatycznych.

4. Gruźlica guzkowo-zgorzelinowa skóry

Gruźlica guzkowo-zgorzelinowa skóry, cechuje się hiperergią (nadmiernie silną reakcją na tuberkulinę). Zmiany skórne mają charakter rozsianych, ulegających martwicy guzków tendencją do tworzenia owrzodzeń, przy czym predysponowanym umiejscowieniem są wyprostne powierzchnie kończyn.

5. Gruźlica liszajowata skóry 

Gruźlica liszajowata skóry, będąca następstwem działania toksyn, pochodzących z rozpadłych prątków w ogniskach gruźliczych w narządach wewnętrznych, występuje u osób w dobrym stanie ogólnym, czasem po próbie tuberkulinowej lub w toku leczenia przeciwgruźliczego. Nie daje dolegliwości subiektywnych. Nie pozostawia blizn.

6. Gruźlica prosówkowa skóry 

Występuje: w wyniku uogólnionego, krwiopochodnego wysiewu prątków gruźlicy do skóry. Ciężki stan ogólny, temperatura, wielopostaciowe wykwity skórne (grudki, guzki, ulegające rozpadowi, zmiany krwotoczne) rozsiane na powierzchni całej skóry. Rokowanie jest bardzo poważne.

7. Gruźlica rozpływna skóry

Gruźlica rozpływna skóry, może wychodzić z samej skóry (rzadko) lub z tkanek głębszych (częściej). Najczęstsze umiejscowienie: okolice podżuchwowe i boczne powierzchnie szyi, u dzieci czasem także nieco powyżej kąta ust. Początkowo tworzy się w tkance podskórnej guzowaty naciek, który po pewnym czasie ulega rozmiękaniu, przebiciu, wytwarza się jedna lub kilka przetok, z których wydobywa się skąpa wydzielina ropna. Przebieg bardzo przewlekły.

Poprawę stanu klinicznego możemy obserwować zwykle po około 4–6 tygodniach terapii, aczkolwiek uzależnione jest to od postaci Tbc (np. Tbc toczniowa będzie reagować na leczenia szybciej niż Tbc rozpływna) (5). Jedyną postacią Tbc skóry, w której skuteczna bywa monoterapia (izoniazyd przez 6 m-cy) jest Tbc brodawkująca (6, 7). Również metody chirurgiczne znalazły zastosowanie w przypadku leczenia Tbc skóry (głównie Tbc brodawkującej, Tbc toczniowej). Istnieją też doniesienia literaturowe o wykorzystaniu elektroterapii, kriochirurgii oraz terapii miejscowej w przerośniętych lub brodawkowatych ogniskach gruźliczych, jednak ich przydatność wydaje się ograniczona.

Literatura

  1. Cutaneous tuberculosis: diagnosis and treatment. Barbagallo J, Tager P, Ingleton R, Hirsch RJ, Weinberg JM. Am J Clin Dermatol. 2002;3(5):319-28. Review.
  2. Cutaneous tuberculosis: anatomoclinical features and clinical course (26 cases). Fenniche S, Ben Jennet S, Marrak H, Khayat O, Zghal M, Ben Ayed M, Mokhtar I. Ann Dermatol Venereol. 2003 Nov;130(11):1021-4.
  3. Cutaneous tuberculosis in children and adolescents: a clinicohistological study. Vashisht P, Sahoo B, Khurana N, Reddy BS. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2007 Jan;21(1):40-7.
  4. Cutaneous tuberculosis: a diagnostic and therapeutic study of 20 cases. Wang H, Wu Q, Lin L, Cui P. J Dermatolog Treat. 2011 Dec;22(6):310-4. Epub 2010 Aug 1.
  5. Mycobacterial skin disease: approaches to therapy. Gart GS, Forstall GJ, Tomecki KJ.Semin Dermatol. 1993 Dec;12(4):352-6. Review.
  6. Mechanism of thioamide drug action against tuberculosis and leprosy. Wang F, Langley R, Gulten G, Dover LG, Besra GS, Jacobs WR Jr, Sacchettini JC.J Exp Med. 2007 Jan 22;204(1):73-8. Epub 2007 Jan 16.
  7. Recent progress in the identification and development of InhA direct inhibitors of Mycobacterium tuberculosis. Lu XY, You QD, Chen YD. Mini Rev Med Chem. 2010 Mar;10(3):181-92. Review.

Jeśli uznałeś te informacje za pomocne
zarekomenduj ten wpis innym

0